Filamu: Baada ya miaka 200 Mzimu wa Waluguru wa Kolelo Watengenezewe filamu

Baada ya miaka 200 Mzimu wa Waluguru wa Kolelo Watengenezewe filamu

kolelo

Kolelo: Baada ya miaka 200, mzimu wa kiluguru wa karne ya 19  watengenezewa filamu ya kusisimua.

________________________________________________________________________________________________________

 Mzimu wa kolelo uliopo kwenye pango la mlima Kolelo umeichagua familia ya Kunambi kusika mikoba ili iweze kuwakomboa watu wa Lubasazi, Uluguru, Unguu, Duthumi, Vigolegole, kolelo, mvuha, Lukwangule na maeneo mengine kutokana na madhila,  kuwapa tiba ya maradhi  na kuwaongoza katika maombi pindi majanga mbalimbali yanapotokea. Komwe, mtoto wa Kunambi anasita kwenda mlimani kuchukua mkoba baada ya baba yake kufariki. Haikumsaidia. Alitumiwa mjumbe mlimbwende aitwaye Ndelawasi ili waende, aliposuasua mjumbe yule akabadilika ghafla na kuwa ajuza mwenye sura ya kutisha na Komwe hakuwa na namna nyingine pasi na kufunga safari ya kuelekea mlimani. Fuatana na mwandishi Maganga Feruz katika simulizi za filamu hii zinazosimuliwa na Shemeji wa Komwe, Mzee Juma wasiwasi katika Kolelo- filamu iliyotengenezwa na Irene Sanga, Sylone Malalo na Hammie Rajab.

­­­­­­­­­­­___________________________________________________________________________________________________________________

 Ukiiona kolelo utaipenda

Hata wale wavivu wa kuangalia, nina imani kuwa filamu hii itaisha kabla hawajachoka kuiangalia.  Ni filamu-simulizi fupi, pengine fupi zaidi kuliko zote ulizowahi kuzisikia, kuzijua  au hata kuziona. Ni muda wa kama dakika 38 tu hivi na ushee unakuwa umemaliza kuiangalia filamu yote!

Cha ajabu ni kwamba pamoja na ufupi huo, ukiiona, nina imani lazima utaipenda. Watengenezaji wake angalau wamejitahidi kuepuka mtego wa kuirefusha bila sababu, wakaifanya  isheheni matukio yote muhimu kwa ufupi lakini bila kuyaharakisha. Kwa lugha ya kiarabu filamu hii ingeweza kuitwa jumlat-lmufida, yaani Muhtasari unaojitosheleza.

Kolelo ni tofauti na filamu tulizozizoea

Filamu ya kolelo iko tofauti kidogo na filamu nyingi tulizozizoea. Humu kuna masimulizi ya karne ya 19 yanayoambatana na matukio mnasaba unayoyaona kwenye filamu yenyewe. Ni masilimuzi ya Mjomba anayemsimulia mpwaye kuhusu hisitoria ya wazazi wake, kuhusu chimbuko lao na hasa kuhusu mzimu wa Kolelo. Katika filamu hii  unapata simulizi inayoambatana na picha.

Simulizi za kolelo kwa Ujumla.

Kolelo, jina la Mzimu maarufu sana Morogoro. Asili yake ni jina la mwanamke Ajuza, Bibi aliyepewa karama na Mwenyezi Mungu ya kutibu na kutatua matatizo ya watu mbalimbali huko mlima Kolelo, kwenye pango ambapo mzimu wake ulifanya maajabu. Alipofariki, mzimu wake uliendelea kuwachagua watu wa kurithi mikoba. Kaburi la Bibi huyu lipo mpaka leo huko Lubasazi (Kolelo halisi). Ukilitaka waone walinzi wa Mlima Kolelo.

Zipo simulizi lukuki kuhusu miujiza ya Kolelo na mlima wenyewe, kubwa ni ile ya ufumbuzi wa matatizo ya Jamii. Ikitokea shida yeyote ya kijamii kama kukosekana kwa mvua, magonjwa, au hata shida binafsi mfano, kukosa mtoto kwa muda mrefu baada ya ndoa na kadhalika, watu wanakwenda katika mlima wa Kolelo na kufanya maombi (tambiko). Wakifika mlimani hapo  watalia, watoa machozi, watawaweka watoto wadogo na vikongwe mbele (hawa wanaaminika kuwa ni wasafi) na baadaye watachinja mnyama na kurudi. Kama ni shida ya mvua hawatafika nyumbani wakavu, watafika wamelowa chapachapa.

Ipo simulizi moja ya mapokeo isemayo kuwa, kulikuwa na  wanawake wawili ndugu walioenda kusenya kuni msituni, bila shaka karibu na mlima Kolelo. Mmoja akapotea, inasadikiwa alibebwa na joka hadi pangoni wakamtafutaaa… wakakata tamaa. Baada ya muda akatokea, akarudi akiwa na mkoba, mkoba wa Uganga! Ni mkoba huo aliorudi nao kutoka pango la Kolelo ndio alioutumia kuikomboa jamii dhidi ya madhila,  mkoba huu ukarithiwa kutoka kizazi hadi kizazi.

Ya Kolelo unaweza kusema ni ya zamani, lakini yapo ya sasa. Kama unaamini Mungu, basi jua kuwa kuna watu ambao Mungu amewapa karama. Juzi juzi tu hapa mlinzi mwingine wa milima ya Uluguru, Kingalu mwana Banzi wa 14 alisema haina haja ya Taifa kuingia gharama ya kutengeneza mvua na kwamba wao (kina Kingalu) bado wapo.

Kolelo ni mahala pasafi, wachafu hawafiki huko, ama sivyo wataumbuka. Sio uchafu wa mwili au mavazi, ni uchafu wa matendo na tabia. Ujumbe wa Kolelo ni kuwataka watu walirudie usafi wa matendo,  wazirudie mila na desturi. Kazi kweli kweli!

 Kolelo iliyotengenezewa filamu

Kama nilivyoeleza awali, zipo simulizi na matukio mengi yanayohusu Kolelo, Waluguru na mila zao zilizojaa urithi mwingi. Marehemu Mbaraka Mwinshehe Mwaruka aliwahi kuimba kuhusu Tambiko la Wahenga na wimbo mwingine wa Bondwa ugenda iii. Zipo simulizi za Kondoo wa Radi, na mambo ya milima ya unguu. Machache yamesemwa, mengi hayajasimuliwa wala kuandikwa. Urithi unapotea.

Filamu hii inatokana na kitabu cha Hammie Rajab, kiitwacho Miujiza ya Mlima Kolelo alichokiandika miaka ya 1980. Watengenezaji wa Kolelo wamechukua tukio moja tu,  la mtu na mkewe waliokaa muda wa muda takribani miaka mitano bila kubahatika kupata mtoto. Wenza hawa wakashauriwa. “kwanini hamuendi Kolelo? Wakaamua kufunga safari kwenda kolelo. “….. Unataka nikuambie kama walipata au hawakubahatika….? Mmh itafute Kolelo uone mwenyewe jinsi watoto wa mizimu wanavyokuwa au itafute filamu iitwayo Kibuyu.

Nilimuuliza mmoja wa Wakurugenzi wa filamu hii, Irene Sanga (mtunzi wa ule nyimbo ya salamu zangu kwako Mjomba) kwanini wameibana sana Kilelo kwa kuchagua tukio moja tu la mtu aliyetaka mtoto na wakaacha mengine kama ya mvua? Akanijibu kuwa wao wamechokoza tu! Watunzi wengine wanaweza kuibua Kolelo nyingine ikaogelea kitu kingine kwani matukio yapo mengi na kuyaeleza yoye kwenye filamu moja unaharibu ladha na kulipua kazi. Nilikubaliana na Irene Sanga, japo kwa shingo upande.

 Wahusika ndani ya filamu ya kolelo

Upo mseto wa majina makubwa na chipukuzi. Mzee Kunambi (Fundi Saidi/Mzee Kipara) yeye humu anayecheza kama mzee Kunambi. Huyu ni mkongwe katika fani. Yupo mama Thekla Mjata na Riama Ally (wanaocheza kama ndelawasi) wasanii wote hawa wamecheza pia filamu ya Simu ya Kifo iliyotengemezwa na Tripod Media ambayo nayo ni moto. Yupo Irene Sanga anayecheza kama mke wa Komwe (Issa Shamte), yumo Mrisho Mpoto na Issa Shamte (Komwe) anayecheza kama mtoto wa Mzee Kunambi anayetakiwa kurithi mikoba ya Kolelo. Ni wahusika wanaojua wanafanya nini. Hawapayuki kama wapo jukwaani.

Wamo pia wanakijiji wa Lubasazi, (lubasazi ndio Kolelo yenyewe)  ambao sina uhakika kama watabahatika kuiona filamu hii. Syllone Malalo ananitoa wasiwasi kuwa waliahidi kuirudisha Kolelo kwa wenyewe ili waione. Natamani iwe kesho!

 Upigaji wa picha,  na mandhari.

Picha za filamu hii zimepigwa na kuhariririwa na Syllone Malalo. Malalo ni mmoja wa watu anayeijua vilivyo kazi yake. Ni mbunifu. Katika Kolelo amejitahidi kuonyesha madhari halisi huku akibadili mikao ya kamera (camera angles)  kwa ustadi mkubwa. Ninathubutu kusema kuwa amefanikiwa kurudisha akili za watu kifikira kurudi vijijini walikotoka. Nyumba za udongo, taa za koroboi, hali ya kijani kibichi, uoto wa asili. Mavazi ya heshima. Lugha zisizo na mchanganyiko kwa kiswa-kingereza na mengineyo mengi.

Hadhari kubwa imechukuliwa kulinda uasili wa Kolelo ambayo, asili yake ni masimulizi yaliyorithishwa kutoka kizazi hadi kizazi kutokea karne ya 19 au hata nyuma yake. Upigaji picha wake pia unafuata mkondo huo huo. Upigaji picha wa aina hii hutumika kuelezea au kuonyesha matukio ya zamani za kale. Kwa ufupi Kolelo ni filamu-jarida au kama ni lazima kusema Kiingereza ndio ieleweke basi hii ni Documentary-film au kwa ufupi ina muundo wa Docu-film.

 Midundo na mirindimo inayosisimua.

Katika Kolelo kumepigwa sana mbeta, mbeta la kiluguru ambalo sasa hivi ukilitaka labda ufungulie RTD (tumbizo asilia), Radio Uhuru (karibu wataanza) TVT (ngoma zetu) au Radio Tumaini (chimbachimba muziki asilia na Che-Mundugwao) vinginevyo endelea na nyimbo za kimagharibi. Ipo siku nao watapiga nyimbo zetu!?

Wanaopenda ngoma asilia hasa zumari la mbeta, kwenye Koleo hapo watakuwa wamepata ile kitu roho inapenda. Mirindimo ya  ngoma hiyo pamoja na muziki uliotungwa na Irene na Msangi wenye mahadhi ya Reggae ya asili, roots ndivyo vinavyofanya mseto wa midundo murua ya zamani hadi siku hizi.

Nilimuuliza Irene kisa cha kuweka Reggae wakati filamu inaanza akaniambia kuwa wakati mwingine inabidi uchanganye na usasa kidogo uwavute watu wa rika zote hasa vijana wa leo.  Kwa hili sikukubaliana naye.

 Mila na tamaduni za kale

Katika mambo ambayo kina Irene  wanayojaribu kuyarudisha katika jamii ni ile mila ya kujizuia kufanya ngono hasa kwa mgeni ambaye hujamfahamu. Wanasisitiza ukarimu na msaada kwa mtu mwenye shida bila kumdai chochote kama malipo. Marehemu Hemed Maneti wa Vijana Jazz alishawahi kuimba kuhusu Chiapo, kuwa akimtendea  wema mtoto wa kike asijaribu kudai ujira wa mapenzi, a-jali asante.

Katika sehemu ya filamu hii tunamuona msichana, binti mzuri wa haja aitwaye Ndelawasi (Riyama Ally) kutoka Lukwangule, anapiga hodi kwa Komwe akiomba hifadhi. Anaomba msaada apelekwe Kolelo. Anakaa wiki nzima akila na kunywa bila kuombwa penzi.  Wote damu zinachemka lakini hakuna chuchuchu.

Kuna sehemu kolelo inatisha na kusisimua

Nani kasema wafu huwa wanarudi tena kuishi duniani? Nani ataamini kuwa kikongwe aliyofariki miaka kadhaa iliyopita tena akiwa na zaidi ya miaka 80 anaweza kujigeuza akaja kama binti mrembo wa miaka 18? Mbele ya macho yako? Si utachanganyikiwa? Uone binti anabadilika kuwa kikongwe halafu wakati huo huo anarudi kuwa msichana? Usikie ngurumo!!! Uone mlima unatikisika!! Haya ni baadhi tu ya matukio yaliyo ndani ya filamu hii. Utaogopa?

Yapo pia matukio ya  kuku kutoweka mikononi mwa aliyemshika na mtu kusikia sauti ambayo mwenza wake waliye jirani hasikii kitu kabisa.

Matukio ya kukumbuka nje ya filamu

Irene anasema safari ya kuelekea Kolelo kiasi inaogofya, kule hakuna mawasiliano ya mawimbi yeyote ya simu. Mungu bariki walisafiri salama kwenda na kurudi bila kuharibikiwa. Huku akionyesha kushukuru Mungu, anasema sijui ingekuwaje kama wangeharibikiwa kwa sababu hata magari kule yanapita kwa msimu.

Nilipomuuliza kuhusu mandhari ya Kolelo akasema alifurahia mambo mengi kikiwemo chakula cha kitoweo cha kuku wa kienyeji na sana alifurahia kuoga mtoni. Akaongeza kuwa kule wanaume wanaoga sehemu yao na wanawake wanaoga sehemu yao. Akakumbuka simulizi za moto mkubwa ambao uliishia kuuzunguka mlima miaka miwili iliyopita bila kuunguza hata jani la mlima. Akaongeza kuwa kuna wazungu walitaka kuingia mlimani bila kuomba ruhusa kwa walinzi wa mlima. Mpaka leo hawajulikani walikopotelea.

Kilio cha Irene Sanga

Kolelo ni zao la jitihada za Irene Sanga kutaka urithi wa Kolelo usipotee. Nilipata kumueleza Hammie Rajab kuwa Irene Sanga ni m-mila, akatasamu asinijibu kitu. Sikushangaa na wala yeye hakushangaa. Niliuliza swali ambalo jibu lake tayari nilikuwa nalo mkononi. Katika vita hii ya kuipigania urithi wetu, wapo makamanda ingawa sina uhakika na jeshi. Baadhi ya watanzania wapo, wapo watanzania mahiri kwelikweli  wanaojitahidi kudumisha mila na utamaduni kupitia sanaa katika mazungumzo yao, mavazi na fikra zao. Wapo wanakerwa na utamaduni wa kimagharibi.

 Kizazi cha luninga

Ipo hoja kwamba Sasa tupo katika Ulimwengu wa utandawazi huwezi kuishi kama kisiwa. Mimi sipingani na hoja hii. Swali ambalo najiuliza ni kuwa, huu utandawazi upo kwetu tu? Mbona Bara Hindi, Korea Kusini, Italia na kwingineko bado wanadumisha mila, utamaduni na urithi wao?

Najua ni vigumu, pengine ni ndoto ya mchana kurudia maisha ya uzamani. Marehemu Shaaban Robert alishawahi kuongelea ukale na usasa miaka kadhaa iliyopita. Kwa kuwa tumeziachia luninga ndio ziwalee watoto wetu pengine sisi hatuna muda wa kuwasilimulia wanetu hekaya na simulizi za mashujaa wetu kama mama Deborah Mwenda wa TVT na mama na mwana ya zamani RTD, basi angalau tuwanunulie  watoto na familia zetu kanda na filamu zinazoelezea asili na utaifa wetu.

 Kaditama

Nawahimiza watunzi na waja asili kama kina Merinyo wa Afrika sana, Benard Mapalala (kwa heri Iselamagazi), Ben Mtobwa na Mbogo (Ngome ya Mwanamalundi), Sisi Tambala, Mzee Jangala, Saidi wa Ngamba (mzee small), Farham Mohammed na Gumbo Kihorota (Itunyama) waendelee. Siwezi kuwataja wote orodha ni ndefu, lakini shime endeleeni. Potelea mbali, hata kama si leo iko siku vizazi vijavyo vitakuja kutanabahi na kuithamini asili, chimbuko na urithi wetu. Faraja ninayoipata ni kuwa angalau watakuwa na pa kuanzia kupitia filamu, wimbo, mavazi na simulizi zenu. Maasalamu.

https://uyui.files.wordpress.com/2013/05/kufungia-stori-1.jpg?w=1042&h=47

Mambo ya lukwangule na Tuzo za Filamu

Kama kuna watu wanapenda sinema ni bolg ya lukwangule hebu wasome:
Argo katika kinyang’anyiro cha mwaka huu imetwaa tuzo tatu ikiwemo ya sinema bora.
Ben Affleck alitwaa tuzo ya dairekta bora kutokana na filamu yake hiyo inayozungumzia uokoaji wa wamarekani nchini Iran. Filamu hii pia ilikuwa bora katika tuzo za Golden Globes mwezi uliopita.
Daniel Day-Lewis alijipatia tuzo ya muigizaji bora katika filamu ya Lincoln, wakati muigizaji wa Mfaransa Emmanuelle Riva alikuwa muigiji bora wa kike katika filamu ya Amour.
Filamu ya James Bond ya Skyfall ilitwaa tuzo ya filamu bora ya Kiingereza won the award for outstanding British film.
Argo ilizuitandika katika kategori hiyo Les Miserables, Life of Pi, Lincoln na Zero Dark Thirty kutwaa filamu bora huku Affleck akimshinda Kathryn Bigelow, Michael Haneke, Ang Lee na Quentin Tarantino katika nafasi za udairekta.
Akizungumza kukubali tuzo Affleck alizungumzia kunyanyaswa kwake na Hollywood na kunyimwa heshima yake.
Washindi wa Bafta
Filamu bora – Argo
Dairekta – Ben Affleck
Muigizaji bora wa kiume – Daniel Day-Lewis, Lincoln
Muigizaji bora wa kike – Emmanuelle Riva, Amour
Muigizaji bora msaidizi wa kiume – Christoph Waltz, Django Unchained
Muigizaji bora msaidizi wa kike – Anne Hathaway, Les Miserables

Diamond Talkes 1953 of Tabora A story from Natubhai Mehta

Jumba la senema la Diamond talkes Tabora

From Natubhai mehta Born in Tabora Tanzania and worked at Tabora Post Office from 1951 to 1970, was the owner of Diamond Talkes Cinema till 1999. (The Cinema Hall currently has been converted into a University). Natubhai is currently residing in UK and living a postretirement life in stan more. Following the comments about the Cinema hall, some of which was posted in Tabora network, Mzee Natubhai was pleased to hear all those stories and complements. For those who might not be aware Natubhai disclose that the cinema was built in 1953 by Rajbai Hirji and was named in honour of the Diamond Jubilee celebrations for the Agakhan, hence the name Diamond talkes. Natubhai’s father Hakubhai Mehta was the first Manager of the Cinema and run it successfull until 1969 after which he retire. From 1969 his brother Pratap and him run until 199. After 2000 the late Divyesh Shah ran it and thereafter the cinema was no more.

Hammie Rajab: A homage

Hammie (with black shirt) rehearsing Simu ya Kifo film (death call) with Thecla Mjata and Syllone Malalo ( Hammie right hand camera man). This was in Tabora. Just google Hammie Rajab and you be amazing with the brain and gifted mind the late Hammie Rajab had.

Commemorating A comrade: Mzee Hammie Rajab

. It is a year now, since April 2011 when we lost a legend film Director Hammie Rajab (first left) who apart from being a visionary director he was a creative director, an author and narrator. He is definitely being missed. The thee in a picture labelled themselves as a WABO means the three best. The lady is Irene Sanga an iron lady that has managed to stand on her own and has done a number of copies (both music and video).

Hasira ya Mpangaji “The Tenants Wrath” novel in the pipeline

For the novel readers, here is the story that begins your 2012 with a scientific novel fiction tittled the tenants wrath.
The Author Gabriel Nombo has just hinted Uyui that the novel is in pipeline and will be in Swahili language.Nombo However did not disclose more but rather hinted out the story (synopsis) is based on a survey he undertook in southern and northern west parts of Tanzania with regards to tenants land lords relationship. Anyway let us wait and see. you can just drop an emial to Gabriel Nombo for comments or clarifications his email address is mapigaby@yahoo.com>

MZEE KIPARA FUNDI SAID ATAKUMBUKWA

Msanii Mkongwe wa Maigizo na Filamu Mzee Fundi Said Maarufu kama Mzee Kipara (89) wa kwanza kutoka kushoto kwenye picha amezikwa jana katika makaburi ya Kigogo baada ya kuugua kwa muda mrefu. Mzee Fundi Said aliwahi kufanya kazi katika lililokuwa Shirika la Reli Tanzania (TRC) na blog hii ya Uyui ilianza kuvutiwa na kazi zake tangu miaka ya 1970 wakati aliigiza katika gazeti la filamu la picha lililojulikana kama Film Tanzania Magazine lililomilikiwa na Faraji Katalambula (Mzee Kipara alicheza kama Inspekta wingo katika filamu ya Simu ya Kifo iliyopigwa picha za Gazeti). Marehemu Mzee kipara pia alicheza michezo mingi ya kuigiza katika iliyokuwa Radio Tanzania (RTD) ampako alikutana na wakongwe wenzake wengine alkiwemo marehemu Mzee Hamisi Tajiri (Meneje Mikupuo), Ally Keto, Marehemu Mzee Ibrahim Raha (Mzee Jongo), Tunu Mrisho (Mama Hambiliki); Rajab Hatia; Ramadhani Mwanahewa; Majengo; Zena Dilip (Maua or Mama Hadia) na wengineo wengi ambako Marehemu Mzee John Luwanda na Salim Seif Nkamba walikuwa watayarishaji wa vipindi hivyo.

Marehemu Mzee Kipara hakuwa nyuma ya teknologia. wakati televisheni zinaanza Marehemu Mzee Kipara naye akaingia katika fani ya uigizaji wa tlevisihesni na michezo ya video. Aliigiza michezo mingi lakini Uyui inakumbuka sana filamu ya Simu ya Kifo iliyochezewa mjini Tabora ambako Mzee Kipara aliigiza kama Mzee Jacob.
Filamu ya Simu ya Kifo ilidhaminiwa na Dada Doroth Kipeja na kutengenezwa na Marehemu Hammie Rajab kutokana na simulizi ya kitabu cha simu ya kifo cha mzee Faraji Katalambula wa Igalula Tabora.
Marehemu Mzee Kipara pia alicheza filamu ya MLIMA KOLELO ya Irene Sanga ambayo pia ilitokana na kitabu cha Hammie Rajab cha Miujiza ya Mlima Kolelo na mpiga picha alikuwa Sylone Malalo.

Uyui inafahamu kuwa Mhe Mzee Sawel Sitta (MB) ambaye ni Waziri wa Ushirikiano wa Afrika Mashariki kuwa ni miongoni mwa watu wachache wanaoweza kumuelezea vizuri Marehemu Mzee Kipara kwa sababu ya kutoka Sehemu moja Tabora na pili Mheshimiwa Sitta kuwa karibu zaidi na watu wa rika zote na hasa mapenzi yake kwa michezo na sanaa kwa ujumla. Kwa namna yoyote Mzee Kipara atakumbukwa sana na siku zinavyokwenda kazi zake zitapata umaarufu mkubwa kwa sababu alikuwa ni mmoja wa wasanii wa kwanza wa nchi hii aliyedumu katika fani hiyo akiwa kwenye kilele. Mwenyezi Mungu amuwie radhi, amsahamehe makosa yake na amuingize Peponi kwa rehema zake. Amina.

Posted in Film swahili. Tags: . 1 Comment »

Homage to Inspector Wingo (Mzee Kipara) of “Simu ya Kifo” film


A legend and well know senior artist Fund Said (Mzee Kipara on the first left) died in Dar es salaam yesterday morning after fighting back a long illness. Mzee Fundi Said once worked with Tanzania Railways Corporations (TRC) and Uyui blog started to develop interest in his work through Film Tanzania Magazine (where he played a role of Inspector of Police as Inspector Wingo in Simu ya Kifo or a death call) and Radio Drama at the Radio Tanzania Dar es salaam where he joined the late Hamis Tajiri, Ally Keto, the late Ibrahim Raha (Mzee Jongo), Tunu Mrisho (Mama Hambiliki); Rajab Hatia; Ramadhani Mwanahewa; Majengo; Zena Dilip (Maua or Mama Hadia) where their producers were The late Mzee John Luwanda or Salim Seif Nkamba.

As technology advanced the late Mzee Kipara was not an obsolete artist (despite his age) he joined the television drama shows and has acted a number of film but the most famous one was SIMU YA KIFO ( A death call) where he promoted Tabora. In the Simu ya Kifo Mzee Kipara acted as Mzee Jacob.

Simu ya Kifo film originated from a book by Faraj Katalambula of Igalula Tabora where the late Hammie Rajab developed a scrip and later a film whose executive Director is Doroth Kipeja. Mzee Kipara also played another thriller film KOLELO again directed by the late Hammie Rajab and filmed by Sylone Malalo.
Definately he will be remembered and missed.

Tabora: Diamond Talkies Cinema Hall

This Building holds a unflushed memory of Tabora when it comes to Cinema. It was all about Diamond Talkies. One said the incharge of the Cinema was Mzee Prakash Mehta. For me I just remember the Mzee Makwaya who was at the Gate, a gate keeper and the Bubu who was an incharge of security. (A no non sense old man who was from uhuru Street at Chemchem).
It was at this Cinema hall that we developed intrest of watching movies. Good movies so to speak. At that time movies were like Mr India, Insaaf ki-pukar, Mother India, Amar Akbar Anthon, Gayaar, Adhnat se majboor, Andhar Kanoon, Mr Natwalrlar; Hum Tere Aashiq hain; Inspector Eagle; Manzil and more others. ((sorry for spelling just bear with me but just get the message) Thanks Tabora network for the picture. Were were you by the way during 1970s and 1980s.
The Good thing about Indian films of those days (am not sure with the contemporary films since am no longer watching more movies) was that highest level of creativities and innovations made in the scripts and movies themselves. today a lot of annimations and 3D computer works in the graphic which rendered me out of apetite.
Old movies from both continents were so cute try and get a copy and you at least appreate what am trying to deliver to you without intending to become boarisis. (Boarer)

Filamu ya Simu ya Kifo imeitangaza Tabora Ulimwenguni

Filamu ya Simu ya kifo ya Tripod Media yakamilika: Muongozaji wake Hammie Rajab ahofia nakala za filamu hiyo hazitatosha.
¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬¬ ________________________________________________________

Kama unafikiri umekwisha iona filamu bora ya kiswahili ya upelelezi … bado hujaiona Simu ya kifo.. ndivyo anavyoeleza Muongozaji wa Filamu hiyo Hammie Rajab. Imechezwa Tabora mtaa wa Rufita na kuwakumbusha watu wazima enzi zao za shule waliposoma hadithi yake, zaidi ya miaka 30 iliyopita. IGP alitoa baraka majengo ya Polisi Tabora yatumike, RPC Tabora asema “..niliisoma shule…” askari wake hawakujua wakampigia saluti Inspekta Wingo.! Wakati inatayarishwa.

Katika makala hii Mwandishi wetu ameongea na Muongozaji wa filamu hiyo Hammie Rajab ambaye licha ya ugwiji wake wa kutunga na kuongoza sinema nyingi amekiri kuwa mtunzi wa hadithi hiyo Faraji Katalambulla ni kiboko, akasema angekuwa na nguvu angembeba juu kwa juu kuonyesha furaha yake.Fuatana na mwandishi wetu katika simulizi za filamu hii ya dakika 120.
_____________________________________________________________________

Dakika 120 za filamu hii zinaisha kama sekunde !

Ni filamu ya dakika 120 inayotokana na simulizi za kitabu cha Faraji Hussein Hassan Katalambula kiitwacho Simu ya Kifo alichokiandika miaka ya 1960. Baada ya zaidi ya miaka 39 hadithi hii sasa imetengenezwa filamu. Ni filamu nzuri iliyojaa ufundi wa hali ya juu wa upigaji picha na imechezwa na wahusika wanaojua sanaa ya filamu ni nini.
Nilipoonana na Mzee Hammie Rajab swali la kwanza nililomuuliza ni muda wa filamu hiyo. Niliuona ni muda mrefu kuiangalia. Hata yeye anasema mwanzoni ilikuwa dakika 150 wakaona ni ndefu mno, wakaipunguza zikabaki dakika 120, wakaona ni chache mno. Wakabaki wameduwaa na kuwaachia watazamaji waamue kama ni filamu ndefu au fupi. Kitu alichonihakikishia ni kuwa hakuna matukio yaliyorefushwa ili kuwachosha watazamaji. Kutokana na kazi zake za kuongoza filamu za kibuyu, Rama, Zawadi, Mama, Nawaachieni, Ngome ya Mwanamalundi na Siri, ilibidi nilikubaliana naye.

Kutoka kitabu hadi filamu

Hammie anasema wamiliki wa filamu hiyo walielekezwa kwake na Mzee Faraj Katalabula. “… Katalambula alinifahamisha kuwa kuna watu wamenunua haki miliki ya kutengeneza filamu kutoka kitabu chake, na yeye amewaelekeza kwangu hivyo wakija niongee nao ili nione kama naweza kuwaandikia skripti na kuwaongozea filamu hiyo, nilikubali..” alisema Hammie wakati nilipotaka kujua aliingiaje kwenye uongozaji wa filamu hiyo.

kweli alifuatwa na Doroth Kipeja wa Tripod media ili aifanye kazi hiyo. Hammie alifanya kazi ya kuandika Skripti ya filamu hiyo kwa mwezi mmoja, na anakiri kuwa ilikuwa ni kazi iliyokuwa na changamoto kubwa kwa sababu ilibidi amfiche “Agness” ambaye ndiye alikuwa akifanya mauaji katika filamu hiyo. Kazi hiyo ilikuwa ngumu zaidi kwani Agness alikuwa muhusika mkuu akiwa ndani ya familia ya Mzee Jacob (Mzee Upara). “Ilibidi nimfiche” anasema Hammie na kuongeza kuwa hicho ndicho kinachofanya filamu hiyo iwe tamu kama pilau na kachumbari.

Uandikaji wa skripti

Hammie anaongeza kuwa alikuwa na wakati mgumu wakati wa kuandika Skripti ya Simu ya Kifo kwa sababu kuu tatu. Kwanza watu wengi ambao sasa ni watu wazima na hata vijana wamekisoma kitabu hicho hivyo asingependa kuwaangusha. Pili, hakupenda kumuangusha mzee Katalambula ambaye wamefahamiana zaidi ya miaka 30 ambaye ndiye alimpigia debe kuwa angeifanya filamu hiyo isitoke nje ya mtiririko mzima wa visa na matukio na tatu, alitaka Watanzania wapata kitu chenye ubora na waache kufikria kuwa filamu za nje ndio bora zaidi.

Filamu ya simu ya kifo kama nilivyotanabahisha awali ni filamu ya kipelelezi inayotokana na kitabu cha simu ya kifo. Kila mara Inspekta Wingo alipopata simu ilikuwa ni simu ya kifo iliyomjulisha kuwa kuna mtu ameuawa. Bahati mbaya muuaji ndiye aliyekuwa akimpigia simu inspekta.

Hammie anasema kuwa tofauti na filamu nyingine alizowahi kuandika, hii ya Simu ya kifo ukisoma Skripti yake unaiona filamu ndani ya karatasi.

Wahusika katika filamu ya Simu ya Kifo

Filamu hii imesheheni wachezaji wenye ujuzi mkubwa katika uigizaji na taaluma yenyewe ya filamu. Yumo Tekla Mjata (mama Bishanga) ambaye katika filamu hii amecheza kama Mke wa Mzee Jaboc. Huyu licha ya kucheza filamu pia ni Mhariri wa siku nyingi wa filamu aliyepata kufanya kazi Kampuni ya Filamu Tanzania miaka ya 1970. Yumo Mzee Fundi Saidi (Mzee Upara) ambaye aliwahi kuigiza filamu hii akiwa kama Inspekta Wingo enzi hizo filamu hii ikitoka kwenye gazeti la picha la Filamu Tanzania.

Katika orodha hiyo yupo Riama mwanadada aliyecheza Sinema ya Fungu la Kukosa. Hammie anasema alipomuona tu Riama alimkubali moja kwa moja. Walipoongea nae pia na yeye hakusita, alikubali. Ilibidi wamsubiri kwanza hadi amalize matatizo ya familia yaliyokuwa yanamkabili ndipo uzalishaji wa filamu hiyo ukaanza. “..Nilikuwa na hamu ya kufanya naye kazi na yeye pia alikuwa na hamu ya kufanya kazi na mimi..” anaongeza Hammie na kusema kuwa potelea mbali… angeweza kumsubiri muigizaji huyo hata kama ni kwa miezi sita kwa sababu ni dada anayejua nini cha kufanya mbele ya Kamera.

Yupo pia Hashim Ramsey, ambaye aliyecheza kama Inspekta Wingo. Hammie anamsifu Hashim kwa kuhifadhi mistari yake ya wenzake. Anasema aliwapa skripti na alipowaita kwa ajili ya mazoezi (rehersal) Hashim alikuwa anajua nini anasema na nini wenzake watasema. Haiishii hapo anasema kuwa huyu ni professional kwa sababu hapotezi hata sekunde. Yumo pia Mrisho Mpoto anayecheza kama Fambo. Hammie anakiri kuwa wapo wasanii wasio na majina ambao pia wamecheza vizuri.

Upigaji picha na mandari

Filamu hii imepigwa mjini Tabora, inaanza kwa kuonyesha maeneo ambayo mtu yeyote anayeijua Tabora atakiri kuwa imeutangaza mji huo. Anatania na kusema baadhi ya watu kama Benard Mapalala wa Business Times, Nuru Shija wa Uhuru, Jamila Abdala wa Changamoto, Swedi Mwinyi wa RTD na Rehani wa Bima ya Afya, na Miguel Suleiman wa the Citizen au hata Ismail Aden Rage wakiiona lazima itawakumbusha kitu. Hakufafanua. Ili kuipa msisimko filamu hiyo Hammie anasema ilibidi watumie majengo ya Jeshi la polisi. Mungu bariki Jeshi hilo liliridhia na filamu inaanza kwa kuonyesha kituo kikuu cha Polisi Tabora na kulivuta jengo hilo hadi ndani ambamo Inspekta Wingo anaonekana kajaa tele lakini baada ya sekunde chache anaanza kukiona kiti kichungu baada ya kuanza kupokea simu za vifo vya kutatanisha.

Hammie anasema kuna baadhi ya sehemu za hadithi hiyo ilibidi atengeneze maelezo (dialogue) kama vile kule Nzega ambako ambako Inspekta Wingo aliwakama wacheza kamari ambako kwenye maelezo ya kitabu haielezi Inspekta Wingo jinsi alivyowakamata wacheza kamari wa kule. Kama kawaida ya Hammie, filamu zake nyingi zimepigwa na Sylone Malalo wa Real times studio.

Matukio ya kukumbuka?

Yapo matukio kadhaa nje ya filamu anayoyakumbuka. Moja ni pale walipoenda kituo kikuu cha polisi ambapo polisi hakuwakujua kuwa yule aliyevaa mavazi ya kipolisi hakuwa askari. Wakaanza kumpigia saluti pale kituoni. Tuliwaomba radhi na kuwaambia kuwa yule hakuwa Inspekta bali tulikuwa tunatengeneza filamu anaongeza Hammie.

Waigizaji wa Sinema hiyo wote wanashukuru ukarimu wa wenyeji wa Tabora na kusema kuwa walipata ushirikiano mkubwa.

Uzinduzi wa filamu?

Hammie anakwepa swali hilo na kusema ni Doroth Kipeja (Producer) wa filamu hiyo ndiyo anaweza kulisemea suala hilo kuwa filamu hiyo itazinduliwa lini, na kumalizia kwa kusema anatazamia itakuwa hivi karibuni. “…… Kitu ambacho nina uhakika ni kuwa nakala za filamu hiyo zitakuwa hazitoshi…..”

Basi na tusubiri na kuona, ukishaiona pengine tutakuwa na mambo ya kuizungumzia filamu yenyewe. Kila la kheri, Mzee Hammie na wote walioshiriki utengenezaji wa Simu ya Kifo.

00000000000000000000000000000

Hashim Kambi "Inspekta Wingo" wakati wa matayarisho ya filamu ya Simu ya Kifo

Hashim Kambi "Inspekta Wingo" wakati wa matayarisho ya filamu ya Simu ya Kifo

Uyui

A website about Uyui, Tabora heritages and the Wanyamwezi

Shahermohd's Blog

Just another WordPress.com site

WordPress.com

WordPress.com is the best place for your personal blog or business site.